Czy Polska otrzyma działkę na Księżycu?

moon-322222_640

W najbliższym czasie, podczas kwietniowej ( 9-20 IV.2018) 57 Sesji Podkomitetu Prawnego Komitetu ONZ ds.Pokojowego Wykorzystania Przestrzenii Kosmicznej w Wiedniu rozpocznie się bardzo ważna debata międzynarodowa nad możliwością wykorzystania surowców przestrzenii kosmicznej.

Jak donosiła gazeta”Izwiestia”*1  w artykule z dnia 11 grudnia 2017 r Federacja Rosyjska zamierza złożyć projektu nowego prawa międzynarodowego wprowadzającego ramy dla wydobycia surowców przestrzenii kosmicznej.

Część państwa w tym USA*2 i Luksemburg*3 przyjęły już stosowne przepisy prawa krajowego nadającego prawo własności do surowców kosmosu podmiotom prywatnym -firmom które je będa wydobywać .Kolejna grupa państw (min. Zjednoczone Emiraty Arabskie , Australia , Japonia ) również zamierza w najbliższym czasie przyjąć krajowe ramy prawne dla górnictwa kosmicznego.Pozostałe państwa  sprzeciwiają się takim działaniom wskazując że takie ustawodawstwo krajowe jest w jaskrawej sprzeczności z zapisami Traktatu o Przestrzenii Kosmicznej z 1967 r (Układ o zasadach działalności państw w zakresie badań i użytkowania przestrzeni kosmicznej łącznie z Księżycem i innymi ciałami niebieskimi*4) a konkretnie art 2 w brzmieniu  Przestrzeń kosmiczna, łącznie z Księżycem i innymi ciałami niebieskimi, nie podlega zawłaszczeniu przez państwa ani poprzez ogłoszenie suwerenności, ani w drodze użytkowania lub okupacji, ani w jakikolwiek inny sposób.”

Dzięki uzyskanym przez Portal Nauka-Technologia-Polityka zapisom z posiedzenia Committee on the Peaceful Uses of Outer Space Legal Subcommittee ONZ
(56 sesji, w dniach 27 marca -7 kwietnia 2017 ) można wywnioskować że część państwa będzie dążyć do zakazu wykorzystywania surowców naturalnych kosmosu przez pojedyncze państwa bez udziału pozostałych , inne stanowiska wskazują na możliwość nałożenia całkowitego embarga na górnictwo kosmiczne , z kolei inne stanowiska wskazują na próbę zalegalizowania górnictwa kosmicznego oraz podziału praw do określonych stref wydobycia .

Z pewnością najbliższym ciałem niebieskim którego może dotyczyć powyższa opcja podziału na strefy eksploatacji jest Księżyc .

Powierzchnia całkowita naszego naturalnego satelity wynosi prawie 37 930 tys km 2, co stanowi 121,5 – krotność powierzchni Polski .

Z bogactw naturalnych znajdujących na Srebrnym Globie które mogą mieć istotne znaczenie ekonomiczne i technologiczne dla gospodarki przestrzenii kosmicznej  należy wymienić

-Wodę ( głównie zgromadzoną na biegunach , szacowane zasoby H2O na 2900 tys m3 )

-Izotop Helu 3 ( szacowane zasoby na max. 3 miliony ton )

-Prawdopodobne olbrzymie zasoby platyny , złota i metali ziem rzadkich REE

Aby przybliżyć potencjał surowcowy Księżyca  w zakresie metali szlachetnych należy przyjrzeć się bliżej analizom i badaniom powierzchni które wskazują na duże anomalie magnetyczne*5 w obrębie Basenu Bieguna Południowego Aitken ( basen uderzeniowy o średnicy 2500 km , głębokość ok 13 km) .Według symulacji przeprowadzonej przez międzynarodowy zespół naukowców wytłumaczeniem tak silnej anomalii magnetycznej ( 100 krotnie wyższe wskazania niż na pozostałej powierzchni ) może być zaleganie w tym obszarze pozostałości metalowego rdzenia olbrzymiej planetoidy której średnicę oszacowano na ok 200 km a samego  rdzenia na 110 km śred.  Uderzając w powierzchnię pod kątem 30% asteroida wytworzyła olbrzymi krater , ok 20 % materiału ulega odparowaniu ze względu na olbrzymią temperaturę impaktu , pozostałe 80% materiału asteroidalnego  zostało rozrzucone . Jednak zdecydowana większość pozostałego materiału rdzenia metalicznego została zdeponowane w zboczu krateru Aitken .

Możemy oszacować na podstawie powyższej symulacji że po uderzeniu mógł pozostać   mocno sfragmentaryzowany obiekt którego łączna objętość wynosiłaby 356 817 904 804 523,94 m3 , (przy założeniu analogicznym do składu  największego znanego metalicznego asteroidy 16 Psyche gdzie porowatość wynosi 40% a gęstość ok 4,5 tony/m3  ) masa rdzenia mogła wynosić ok.

1 605 680 571 620 358 ton  a zawartość metali z grupy platynowców PGMs (platyna, iryd,

osm, pallad,rod, ruten) przy stężeniu 20 ppm -32  113 611 432 ton ! **

natomiast złota Au przy stężeniu 0,12 ppm – 192 681 668 ton !**

krater Moon

Według kolejnych symulacji i badań aż 25% wszystkich kraterów impaktowych na powierzchni Księżyca może zawierać materiał asteroidalny *6

Inna analiza i symulacja uderzen asteroidów o powierzhcnię Księżyca wskazywała na istotną rolę  niskiej  prędkość ucieczki  (zwana też drugą prędkością kosmiczną oznaczana VII 2,4 km/s  wobec 11,2 km/s dla Ziemi *7)  oraz kąta zetknięcia z powierzchnią dla przetrwania materiału impaktora .

Przy uderzeniu  pod kątem 90 stopni z prędkością 7 km/s aż 79% materiału asteroidy pozostawało rozrzucone w obrębie krateru, natomiast przy tej samej prędkości ale kącie

45 stopni -42% materiału ocalało , a dla 30 stopni tylko 19%. *8

Jeśli pomnożymy to przez całkowitą liczbę księżycowych kraterów uderzeniowych  ( 5185  o średnicy równej lub >20 km według  Lunar Reconnaissance Orbiter oraz 0.5 -1 miliona o śred równej lub > 1 km ) oraz naturalne rozłożenie typów astroid ( 70% klasy C , 17% klasy S i 10% klasy M ) to otrzymamy olbrzyme wielkości zasobów naturalnych jakie mogą się znajdować na powierzchni Srebrnego Globu.

 

Brak aktywności tektonicznej płyt i atmosfery oraz niska grawitacja( prędkość ucieczki  tylko -2,4km/s wobec 11,2 km/s dla Ziemi )  a także szybsze stygnięcie Księżyca po uformowaniu niż Ziemi z pewnością przemawiają za istnieniem gigantycznych zasobów surowcowych  naniesionych przez miliardy lat przez asteroidy na  powierzchnię Księżyca , czynić go doskonałym miejscem dla górnictwa kosmicznego.

Pytanie czy Polska powinna zabiegać o udział  w ewentualnym podziale bogactw surowców kosmicznych w świetle powyższych danych wydaje się retoryczne.

Żaden kraj pragnący się rozwijac w XXI wieku nie może lekceważyć epokowych wydarzeń związanych z zapewnieniem dostępu do bogatych złóż surowcowych przestrzenii kosmicznej. Księżyc w tym wyścigu wydaje się najbliższym celem i najłatwiej dostępnym dla człowieka , który będzie I etapem do eksploracji i eksploatacji asteroid a w przyszłości Marsa .

W kolejnym artykule przedstawimy  stanowisko polskiego rządu w debacie  międzynarodowej toczacej sie na forum ONZ w sprawie dostępu do  surowców naturalnych przestrzenii kosmicznej.

 

 

 

Przypisy /Bibliografia

1.https://iz.ru/679037/dmitrii-strugovetc-anastasiia-sinitckaia/rossiia-zashchitit-nezavisimost-asteroidov

2. U.S. Commercial Space Launch Competitiveness Act (H.R.2262)

3.Loi du 20 juillet 2017 sur l’exploration et l’utilisation des ressources de l’espace.

(http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/2017/07/20/a674/jo)

4.http://libr.sejm.gov.pl/tek01/txt/onz/1967a.html

5″An Impactor Origin for Lunar Magnetic Anomalies” Mark A. Wieczorek,1 * Benjamin P. Weiss,2 Sarah T. Stewart3

6.” Projectile remnants in central peaks of lunar impact craters”Yue Z., B.C. Johnson, D.A. Minton, H.J. Melosh, K. Di, W. Hu, and Y. Liu  Nature Geoscience, 5 (6):435-437)

7.https://pl.wikipedia.org/wiki/Pr%C4%99dko%C5%9B%C4%87_ucieczki

8.”ASTEROIDS ON THE MOON: PROJECTILE SURVIVAL DURING LOW VELOCITY IMPACT”. P. A.Bland1,2, N. A. Artemieva3, G. S. Collins1, W. F. Bottk, D. B. J. Bussey5and K. H. Joy2,6.
https://www.lpi.usra.edu/meetings/lpsc2008/pdf/2045.pdf

**. Podane wartości są dla całości masy rdzenia metalowego , w obrębie samego krateru Aitken może znajdować się ok 19% ( ok.6 mld 101 milionów ton PGMs oraz 36 milionów 609 tys. ton złota )

 

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s